به همت کانون همیاران سلامت با همکاری واحد دانشجویی و فرهنگی
کارگاه عوامل افت تحصیلی در دانشکده علوم قرآنی تهران برگزار شد
برگزاری کارگاه آموزشی «عوامل افت تحصیلی (طرح پات)» در دانشکده علوم قرآنی تهران
کارگاه آموزشی «عوامل افت تحصیلی» تحت عنوان طرح پات، به همت کانون همیاران سلامت و با همکاری واحد دانشجویی و فرهنگی، با ارائه جناب آقای دکتر حاجی نصراله در دانشکده علوم قرآنی تهران برگزار شد.
به گزارش دبیر سلامت همیاران، در ابتدای این کارگاه، دکتر حاجی نصراله با طرح موضوع ذهنیت دانشجویان پیرامون مقوله افت تحصیلی، به ریشهیابی این پدیده پرداخت و موارد زیر را به عنوان مهمترین دغدغهها برشمرد:
فضای مجازی، مشکلات خانوادگی، نداشتن روش درست مطالعه، نبود انگیزه مجموعه آموزشی دانشکده، روش تدریس استاد، نداشتن برنامهریزی، نداشتن هدف وی در ادامه تبیین کرد که عوامل افت تحصیلی در میان دانشجویان متفاوت است؛ به طوری که «نبود انگیزه» در آقایان، و «برنامهریزی صحیح، فضای مجازی و کمبود زمان» در خواهران به عنوان مهمترین عوامل شناخته میشوند.
تفاوت بنیادین میان «وقت نداشتن» و «وقت نگذاشتن» دکتر حاجی نصراله در بخش دیگری از سخنان خود به واکاوی مفهوم زمان پرداخت و افزود:
بسیاری از افراد دائماً این جمله را تکرار میکنند که «وقت نداریم»؛ اما باید روی این جمله فکر کرد که نداشتن وقت در طول ۲۴ ساعت شبانهروز به چه معناست؟ جمله «ما وقت نداریم» غلط است؛ فرمول صحیح این است که بگوییم: «من وقت نمیگذارم و کارهای فرعی و حاشیهای جایگزین کارهای مهم میشود، ولی برای کارهای اصلی وقت و برنامهریزی نمیکنیم.»
بنابراین، «وقت نداشتن» با «وقت نگذاشتن» دو مقوله کاملاً متفاوت است. با محاسبهای ساده مشخص میشود که در طول روز چقدر مشغول گوشی تلفن همراه هستیم، چند دقیقه صحبت میکنیم و چه میزان زمان در مسیر رفتوبرگشت تلف میشود. نتیجه اینکه ما وقت داریم، اما از آن درست استفاده نمیکنیم. نگاهی به زندگی بزرگان، علما و دانشمندان نیز بهخوبی گواه آن است که آنها دقیقاً با همین ۲۴ ساعت شبانهروز به مدارج عالی علمی رسیدهاند.
سه نکته کلیدی برای موفقیت تحصیلی استفاده بهینه از زمان: ما زمان و فرصت کافی داریم، شرط اصلی مدیریت آن بهرهوری بهینه است. هدفگذاری دقیق: مشخص بودن هدف، مسیر موفقیت را هموار میکند. گاهی دانشجویان بدون انگیزه و هدف به تحصیل ادامه میدهند که به آنها توصیه میشود: درس را برای علمآموزی بخوانید یا دنبال آنچه به آن علاقه دارید بروید تا ضمن جلوگیری از تلف شدن عمر، به خواستههای خود برسید. اگر هم وارد بازار کار میشوید، با علاقه و به شکل حرفهای وارد شوید. بیشک هرچه برنامهریزی دقیقتر باشد، نتیجه بهتر خواهد بود.
نمونه تاریخی: علامه طباطبایی در نگارش آثار خود نقطه نمیگذاشتند و میفرمودند نوشتن هر صفحه ۳ دقیقه وقت میبرد؛ ایشان وقت بیشتری را صرف نگارش میکردند و نقطهگذاری را برای
طلبه هایی که میخواهند مطالعه کنند می گذاشتند.
پرهیز از بیهدفی: بیهدف زندگی کردن مولد افسردگی است.مدرس کارگاه یکی از موانع اصلی رسیدن به هدف را «اضطراب» بهویژه در دوره پساکرونا دانست و تفکیک کرد که بخشی از اضطرابها اختیاری است؛ مانند مرور اخبار و مطالب غیرضروری که باید کنترل شود. وی در همین راستا به حدیثی ارزشمند از امام جعفر صادق (علیهالسلام) اشاره کرد که فرمودند: «حاضرم یکی از دست و پایم را بدهم تا شیعه مضطرب نباشد.»
نشانههای افسردگی و اختلالات روانی-رفتاری دکتر حاجی نصراله علائم افسردگی را به شرح زیر برشمرد:
الف) اضطراب بالا و مخفیشده در وجود انسان ب) تمرکز پایین و پرش ذهنی ج) اختلال در خواب و بیحالی؛ خواب نابههنگام موجب اضطراب میشود. خالق یکتا در بدن مادهای به نام «ملاتونین» قرار داده که زمان خواب بهنگام را اعلام میکند؛ بیتوجهی به این ساعت بیولوژیک و به تعویق انداختن خواب، انسان را ناچار به استفاده از ملاتونین مصنوعی و دارو میکند. د) عدم رعایت سبک زندگی صحیح و تغذیه نامناسب ه) روانپریشی و اختلال در خواب و) بیانگیزه بودن و مرور افکار و افعال منفی در ذهن که باعث کندی حرکت، عجز و ناتوانی میشود. وی در همین بخش با اشاره به هجمههای رسانهای تأکید کرد: اینکه گفته میشود جنس ایرانی مرغوب و باکیفیت نیست، برای تخریب تولیدات داخلی است تا انگیزه تولید، پیشرفت و توسعه را تضعیف کند؛ در حالی که ضریب هوشی ایرانیان ۵ برابر برخی کشورهای صنعتی است که ما واردکننده محصولات آنها هستیم. بنابراین باید خود را باور کرده و در جهت شناخت و شکوفایی استعدادها تلاش مضاعف نماییم. افکار منفی و انزواطلبی (بهویژه در زوجین) زنگ خطری است که باید سریعاً برای درمان آن اقدام کرد. اضطراب بهصورت فراگیر ریشه میدواند و باید ریشهای درمان شود تا مانع افت تحصیلی گردد. (البته تغییر مقطع تحصیلی ممکن است موقتاً باعث افت تحصیلی شود، اما با تلاش بیشتر قابل جبران است).
مفهوم «داربست اجتماعی» مفهوم داربست اجتماعی به این معناست که هر فرد برنامهای مختصر اما پیوسته را به موارد قبلی اضافه کرده و بهمرور آن را گسترش میدهد؛ مثلاً انجام یک کار مثبت مانند خواندن چند آیه قرآن با تعمق، چند صفحه کتاب و… . با بهرهگیری از داربست اجتماعی، پس از چند ماه پیشرفت محسوسی حاصل خواهد شد.
نکات راهبردی و تکنولوژیک تلفن همراه: ابزاری که قرار بود ارتباطات را افزایش داده و دهکده جهانی بسازد، بهمرور به مخل ارتباطات انسانی تبدیل شد. هوش مصنوعی: عدم استفاده صحیح از هوش مصنوعی، مانع بروز خلاقیت و موجب پرورش نسل کمسواد یا بیسواد خواهد شد. درمان افسردگی: نسخههای رفع افسردگی برای افراد مختلف متفاوت است؛ آمارها نشان میدهد درصد مشخصی از آقایان نسبت به پیگیری و درمان آن اقدام میکنند. توطئه دشمن: دشمن افسردگی را به جامعه تزریق میکند تا ما را بیانگیزه و وابسته سازد. فرهنگ وقتشناسی: در کشوری چون سوئیس، قرار ملاقاتها با دقت ساعت و دقیقه (مثلاً ساعت ۸ و ۳ دقیقه) تنظیم میشود و رعایت آن نشانه نظم است؛ رفتاری که به قدمت تاریخ اسلام در سنت نبوی وجود داشته است؛ بهطوریکه پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوآله) در وعدهها سر وقت حاضر میشدند و حتی در صورت خلف وعده طرف مقابل، مدتی در همان مکان منتظر میماندند. در پایان این کارگاه، پرسشهای دانشجویان پاسخ داده شد و با توجه به استقبال حاضران، درخواست تداوم این مباحث در جلسات آتی مطرح گردید.
تهیه و تنظیم: سید حیدر موسوی (دبیرهمیاران سلامت دانشکده علوم قرآنی تهران) — آبان ۱۴۰۵
نظر دهید