جلسه دفاعیه دانشجو مرضیه آخوندی رشته تحصیلی علوم قرآنی گرایش ادبی مقطع کارشناسی ارشد با عنوان واکاوی علل شکست مسلمانان در آندلس و راهکارهای پیشگیری از تکرار آن از منظر آموزه های قرآن و روایات با راهنمایی جناب آقای دکتر سید کریم خوب بین خوش نظر و و داوری جناب آقای دکتر محمد فراهانی به صورت مجازی در دانشکده علوم قرآنی تهران برگزار گردید. این پایان نامه با نمره ۱۸.۵ و درجه‌ عالی پذیرفته شد.

 

حکومت مسلمانان در شبه‌جزیره ایبری پس از قرن‌ها درخشش علمی، فرهنگی و تمدنی، سرانجام در سال ۸۹۷ هجری قمری با سقوط غرناطه به پایان رسید. مسئله محوری این پژوهش آن است که چرا این تمدن ریشه‌دار و شکوفا دچار افول و فروپاشی شد، سهم آسیب‌های درونی در مقایسه با هجمه‌ها و فشارهای بیرونی چه میزان بود، و این فرایند تاریخی بر پایه سنن قطعی و تغییرناپذیر الهیِ مطرح در قرآن و روایات چگونه تبیین می‌شود. بر این مبنا، هدف بنیادین پژوهش حاضر، شناسایی و تحلیل مهم‌ترین علل و زمینه‌های شکست مسلمانان در اندلس و سپس استخراج اصول و راهکارهای پیشگیرانه و جامع از منظر آیات قرآن کریم و روایات اهل‌بیت(علیهم السّلام) برای جلوگیری از تکرار چنین رخدادهایی در جوامع اسلامی است. روش تحقیق در این نوشتار، رویکرد تاریخی ـ تحلیلی است و داده‌ها به شیوه کتابخانه‌ای از منابع معتبر تاریخی و متون روایی و تفسیری گردآوری و دسته‌بندی شده‌اند. نتایج و یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که سقوط اندلس پیش از آنکه متأثر از برتری نظامی دشمنان باشد، پیامد مستقیم فرسایش درونی، غفلت فکری و انحراف تدریجی از ارزش‌های اصیل اسلامی بود. عواملی همچون تفرقه سیاسی و تجزیه قدرت در دوره ملوک‌الطوایف، اتکا و اعتماد به بیگانگان، ترجیح منافع فردی و جناحی بر مصالح عمومی امت، تجمل‌گرایی، رفاه‌زدگی و فساد مالی کارگزاران، تضعیف عدالت اجتماعی و کاهش چشمگیر اعتمادعمومی، و در نهایت کمرنگ‌شدن مسئولیت‌پذیری دینی، ترک فریضه امر به معروف و نهی از منکر و غفلت از نفوذ همه‌جانبه و جنگ فرهنگی رقیب، توان ایستادگی جامعه را از درون تهی ساخت و بستر تحقق سنن الهی در انحطاط و هلاکت ملت‌ها را رقم زد. در پایان، یافته‌ها بیانگر آن است که آموزه‌های وحیانی و احادیث معصومان (صلوات اللّه علیهم اجمعین) برای پیشگیری از زوال تمدن‌ها، بر اصولی بنیادین همچون استقرار عدالت همه‌جانبه، شایسته‌سالاری و سلامت نظام مدیریتی، حفظ وحدت و انسجام کلمه، احیای نظارت عمومی و پاسداری هوشمندانه از هویت اصیل دینی تأکید می‌ورزند.

 

فصل اول:کلیات تحقیق و مفاهیم

فصل دوم:علل شکست مسلمانان در آندلس با الهام از قرآن و روایات

فصل سوم:راهکارهای پیشگیری از شکست مسلمانان

... .