در دانشکده علوم قرآنی تهران
پایان نامه قرآنی بررسی کنایه در تفاسیر ادبی قرآن کریم دفاع شد
جلسه دفاعیه دانشجو مونا نادری حریری رشته تحصیلی علوم قرآنی گرایش اعجاز مقطع کارشناسی ارشد با عنوان «بررسی کنایه در تفاسیر ادبی قرآن کریم (ده جزء دوم)» با راهنمایی دکتر فاطمه کاظم زاده و داوری دکتر علی غضنفری در دانشکده علوم قرآنی تهران برگزار شد. این پایان نامه با نمره ۱۹ و درجه عالی در تهران پذیرفته شد.
درچکیده این پایان نامه می خوانیم:
کنایه به عنوان یکی از ارکان و مؤلفههای بنیادین در هندسه علم بیان، نقشی بیبدیل و چندوجهی در تصویرسازی، ایجازِ اعجازگونه و انتقال لایههای پنهان و ژرفِ معنایی در آیات قرآن کریم ایفا میکند. پایاننامه حاضر با دغدغه واکاوی و تحلیل کارکردهای زیباشناختی، معرفتشناختی و معنایی کنایه در ده جزء دوم قرآن کریم (اجزاء یازدهم تا بیستم) سامان یافته است. این پژوهش بر آن است تا با تمرکز دقیق بر سه گونه اصلی کنایه در علم بلاغت (کنایه از صفت، کنایه از موصوف و کنایه از نسبت)، نحوه مواجهه، رمزگشایی و تحلیل مفسران برجسته تفسیری را مورد سنجش و ارزیابی قرار دهد. روش تحقیق در این مطالعه، رویکردی توصیفی-تحلیلی و تطبیقی است که دادههای خام آن به شیوه کتابخانهای و از طریق فیشبرداری متنی و تحلیلِ گفتمان از تفاسیر طراز اول شامل البحر المحیطِ ابوحیان اندلسی، التحریر و التنویرِ ابن عاشور، جوامع الجامعِ امینالاسلام طبرسی، التبیانِ شیخ طوسی و الکشافِ زمخشری گردآوری و پردازش شده است.
یافتههای تحلیلی این پایاننامه نشان میدهد که مفسران یادشده، تعابیر کنایی قرآن را صرفاً به عنوان یک آرایه تزئینی و روساختی قلمداد نکردهاند؛ بلکه آن را ابزاری رسانهای و کارآمد برای تجسم مفاهیم انتزاعیِ عقلی، رعایت غایتِ ادب قرآنی در بیان مسائل حساس، و ایجاد مبالغه و تأکید در توصیفاتِ نشأتگرفته از وحی دانستهاند. بررسیهای تطبیقی حاکی از آن است که این مفسران با کاربست الگوهای خردِ بلاغی نظیر رمز، ایماء، اشاره و تلویح، توانستهاند ظرایف کنایاتِ به کار رفته در آیات این ده جزء را به شکلی روشمند استخراج کنند. در نهایت، مشخص گردید که تنوع دیدگاههای نحوی، کلامی و بلاغیِ این مفسران در مواجهه با ساختارهای کنایی، نه تنها موجب تشتت آرا نشده، بلکه ظرفیت تفسیری شگرفی را برای درک همهجانبه مقاصد الهی فراهم آورده است؛ به گونهای که اثبات میشود فهم دقیق این ظرایف کلامی، کلیدی گریزناپذیر برای دستیابی به حقیقتِ اعجاز بیانی کلام وحی به شمار میرود.
مهم ترین فصول این پایان نامه عبارتند از:
فصل اول: کلیات و مفاهیم
فصل دوم: کنایه از صفت
فصل سوم: کنایه از موصوف
فصل چهارم: کنایه از نسبت
نظر دهید