تهران، پایتخت ایران زمین، بزرگ‌ترین و پرجمعیت‌ترین شهر کشور است. شهری که برای بیش از 200 سال به عنوان پایتخت انتخاب شده و بیشتر تصمیم‌های مهم اداری، اجرایی و سیاسی در آن گرفته می‌شود.

تهران با مساحت ۷۳۰ کیلومتر مربع، قلب تپنده ایران به شمار می‌آید و بسیاری از جنبه‌های اقتصادی، فرهنگی، علمی و سیاسی کشور متاثر از فعالیت‌های آن است.

نژاد و زبان: ساکنان اصلی شهر تهران فارسی زبان بودند؛ اما به مرور زمان و با وسیع شدن این شهر، گروه‌های مختلفی از اقوام آذری، کرد، مازندرانی، گیلک، ارمنی، عرب، لر و ... به این شهر مهاجرت کردند. البته امروزه اکثر مردم تهران به زبان فارسی صحبت می‌کنند و بسیاری از آنها لهجه تهرانی دارند

جمعیت: جمعیت تهران بر اساس آخرین سرشماری که در سال 1395 انجام شده، به 8,737,510 تن رسیده است. این جمعیت در 22 منطقه شهری و در 376 محله زندگی می‌کنند

دین و مذهب: اکثر مردم تهران مسلمان و شیعه هستند؛ اما اقلیت‌های یهودی، مسیحی، ارمنی و سنی نیز در این شهر زندگی می‌کنند

برای معرفی ساده و کاربردی‌تر مناطق و محله‌های پایتخت آنها را به پنج بخش تقسیم کرده‌ایم. به طور کلی نیز مردم از این دسته‌بندی برای آدرس دادن و صحبت در مورد مناطق مختلف استفاده می‌کنند. این پنج بخش شامل شمال، شرق، غرب، جنوب و مرکز می‌شود. شمال تهران لوکس‌ترین و گران‌ترین بخش شهر است و آب و هوای کوهستانی دارد. بخش مرکزی پایتخت شلوغ‌ترین قسمت شهر است و بیشترین جاذبه‌های گردشگری و تاریخی تهران را در خود جای داده است. منطقه شرق تهران برای جشن‌های مذهبی و ملی آن مشهور است و تعدادی از معروف‌ترین بازارها و مراکز خرید پایتخت در این گوشه از شهر قرار دارد. غرب تهران از بخش‌های نسبتا نوساز پایتخت محسوب می‌شود و فروشگاه‌ها، مراکز خرید، جاذبه‌های تفریحی غرب تهران را به گزینه‌ای جذاب برای تفریح تبدیل کرده است. جنوب تهران نیز در سال‌های گذشته توسعه بسیاری پیدا کرده و تعدادی از مشهورترین جاذبه‌های مذهبی و بازارهای سنتی و مدرن شهر در خود جای داده است

اطلاعات سفر و گردشگری تهران

آداب و رسوم 

بسیاری از آداب و رسوم بومی شهر تهران در گذر سال‌ها و با پیشرفت و مدرن شدن شهر به بوته فراموشی سپرده شد. هرچند مواردی مانند عزاداری ماه محرم، آداب و رسوم سال نو و عید نوروز و ... هنوز این شهر را از دیگر کلان شهرهای دنیا متمایز می‌کند.

آداب و رسوم محرم در تهران: یکی از باشکوه‌ترین عزاداری‌های ماه های محرم و صفر کشور، در شهر تهران و شهرری برگزار می‌شود. وجود امامزاده‌هایی نظیر شاه عبدالعظیم حسنی، امامزاده صالح، امامزاده داوود و ... در تهران باعث شده است که عزاداری‌های باشکوهی برای امام حسین (ع) گرفته شود. مراسم عزاداری محرم در بازار تهران نیز بسیار معروف است و قدمت چند صد ساله دارد.

سوغات و صنایع دستی

سوغات و صنایع دستی تهران چندان غنی نیست و بسیاری از انواع آن در گذر زمان و مدرن شدن شهر از یاد رفته‌اند. با این همه تعدادی سوغات و صنایع دستی وجود دارد که می‌توان از این شهر به یادگار برد:

پشته دوزی، گلیم و جاجیم بافته ایلات تهران

کارهای خراطی با چوب

انواع جواهرات و زیوارآلات، کیف و کفش چرمی، آثار شیشه‌ای، نمدمالی

زیورآلات مدرنی که با سنگ‌های مصنوعی، کاموا، چرم و فلزاتی نظیر استیل و برنج ساخته می‌شوند 

وسایل تزیینی از جنس سفال، شیشه، کاشی، چوب و لباس‌ها و کیف‌های دست دوز با طرح سنتی

خیابان‌های ولیعصر، استاد نجات اللهی (ویلا)، امام خمینی، بازار تهران، بازار صنایع دستی عودلاجان و بازار تجریش مهم‌ترین مراکز خرید سوغات و صنایع دستی در تهران محسوب می‌شوند.

مکان های تاریخی تهران

برخی از مهم‌ترین جاذبه‌های تاریخی تهران:

مجموعه کاخ و موزه گلستان: کاخ گلستان مشهورترین بنای تاریخی تهران است و در فهرست آثار ثبت جهانی یونسکو ایران قرار دارد.

مجموعه کاخهای نیاوران: مجموعه نیاوران کاخ‌هایی از دوران قاجار و پهلوی را در خود جای داده است و از بخش‌های آن می‌توان به کاخ نیاوران، کوشک احمدشاهی و کاخ صاحبقرانیه اشاره کرد

مجموعه کاخ و موزه سعدآباد: مجموعه فرهنگی تاریخی سعدآباد به مجموعه عمارت‌ها، کاخ‌ها و موزه‌هایی گفته می‌شود که در دربند و در شمالی‌ترین نقطه تهران ساخته شده است

بازار تهران: بازار تهران یکی از مشهورترین جاذبه‌های پایتخت محسوب می‌شود و نبض اقتصاد سنتی شهر را در دست دارد

خانه و موزه مقدم: خانه مقدم یکی از مجلل‌ترین خانه های تاریخی تهران در دوره قاجار به شمار می‌آید و امروزه به صورت یک موزه درآمده است

 

سر در باغ ملی: از بناهای به جامانده از دوره قاجار است و پیش از ساخت برج آزادی نماد تهران به شمار می‌رفت

اماکن مذهبی و زیارتی تهران

برخی از مهم‌ترین اماکن مذهبی و زیارتی تهران:

شاه عبدالعظیم حسنی: حرم شاه عبدالعظیم حسنی معروف‌ترین مرکز مذهبی شهر تهران و شهر ری است. امامزاده طاهر و امامزاده حمزه از دیگر مزارهای موجود در این حرم هستند. حرم شاه عبدالعظیم همچنین قبر بسیاری از افراد معروف مانند ناصرالدین شاه، حاج طیب رضایی و ... را در خود جای داده است.

امامزاده صالح: دومین مرکز مذهبی مشهور تهران، امامزاده صالح است که در منطقه تجریش واقع شده و مدفن یکی از پسران امام موسی کاظم است

مسجد سپهسالار: نخستین و بزرگ‌ترین مسجد و مدرسه عالی در تهران مسجد سپهسالار است که با الهام از معماری ایرانی و معماری مسجدهای استانبول ساخته شده است.

کلیسای سرکیس مقدس: کلیسای سرکیس مقدس، کلیسایی متعلق به ارمنیان پایتخت است که در خیابان کریم خان قرار دارد و از آن به به عنوان نماد مسیحیت تهران یاد می‌شود.

آتشکده آدریان: قدمت این آتشکده به دوران قاجار باز می‌گردد و در خیابان سی تیر قرار دارد.

کنیسه حییم: این کنیسه در خیابان سی تیر و محله عودلاجان قرار گرفته است و نخستین کنیسه شهری تاریخ ایران به شمار می‌رود.

دیدنی های طبیعی تهران

قله توچال: بلندترین قله تهران است و با داشتن پیست اسکی، تله کابین، منطقه تفریحی بام تهران، مسیر پیاده‌روی، منطقه آبشار و غار، سورتمه، زیپ لاین و .... مجموعه جذابی را برای استراحت و تفریح در اختیارتان قرار می‌دهد. البته این قله مشهورترین و محبوب‌ترین مسیر کوه‌نوردی تهران نیز به حساب می‌آید

درکه: یکی دیگر از مجموعه‌های تفریحی طبیعی و مسیرهای محبوب کوه‌نوردی شمال تهران درکه است

چشمه علی شهرری: از نقاط باستانی، دیدنی و تفریحی شهرری در جنوب تهران است و تخمین زده شده که قدمت این چشمه به 8000 سال پیش بر می‌گردد. در گذشته مردم تهران فرش‌ها، قالی‌ها و قالیچه‌های خود را در آب این چشمه می‌شستند. آنها اعتقاد داشتند آب این چشمه خاصیتی دارد که فرش را خوب تمیز می‌کند و رنگ آن را روشن‌تر و پر جلاتر می‌سازد.

جنبه‌های آموزشی و علمی 

وجود معتبرترین دانشگاه‌های کشور مانند دانشگاه تهران، شهید بهشتی، شریف و ... در تهران باعث شده است این شهر از نظر آموزشی و علمی نیز مهم‌ترین شهر کشور محسوب شود. همچنین سالانه افراد بسیاری چه از داخل کشور چه از خارج از کشور، برای شرکت در کنفرانس‌ها و همایش‌های متعدد علمی برگزار شده در تهران، راهی این شهر می‌شوند. جشنواره خوارزمی، مسابقه بین المللی ربوکاپ ایران، کتابخانه ملی و بنیاد سعدی تنها نمونه‌ای اندک از هزاران موسسه و نهاد و رویداد علمی مرتبط با پایتخت هستند که غنای آموزشی و علمی این شهر را نشان می‌دهند.